Meteoroloji, atmosferde oluşan fiziksel olayları inceleyen bilim dalıdır. Denizcilikte meteorolojinin çok büyük önemi vardır, denize çıkmadan veya denizdeyken nasıl bir hava ve deniz koşulları ile karşılaşacağınız, buna göre önceden önlem almanız sizi büyük bir maceradan kurtarabilir veya karşılaşabileceğiniz olumsuzluklara önceden hazırlanmanıza zaman tanır.
Ramtha adlı katamaran ve mürettebatının kurtarılmadan önceki resmi. Rüzgar hızı 55kn ve 70kn’a doğru yükseliyor. Dalga boyları 10m’yi buluyor. http://www.navy.mil.nz adlı siteden alınmadır.
Denize açıldığınız zaman, olumsuz bir hava koşulu ile karşılaştığınızda kenara çekip dörtlüleri yakamazsınız, bu nedenle denizdeyken meterolojik bilgilere zamanında ulaşmak çok önemlidir.
Denize açılmadan önce mutlaka meteorolojik tahminlere bakın, VHF kanallarından ve Navtex’den yayınlanan uyarılar ve önlemleri almak önemli. Bunun dışında teknolojinin gelişmesiyle beraber çok daha hızlı ve anlık olarak bilgisayarlar ve mobil telefonlar üzerinden anlık meteoroloji bilgilerine ulaşmak mümkün. Sık kullandığınız meteoroloji sitelerini hem telefonunuza hem de bilgisayarınıza kaydetmenizde büyük yarar var, hatta hangi bölgede seyredecekseniz o bölgenin meteoroloji web sayfasını favorilerinize eklemenizi öneririm.
Birden fazla aldığınız tahminlerde uyuşmazlık olması durumunda kısa süreli tahminler yapmaya çalışın. Diğer makalelerde anlattığımız barometre, termometre, bulutlar, güneşin doğuşu/batışı gibi pratik yöntemleri de uygulayarak tahmininizi netleştirin. Türkiye’de Ege ve Akdeniz’in Batı sahillerinde çok isabetli tahminler yapan sitelerin de bağlantılarını Dümenbaşı bölümünde bulabilirsiniz. Eğer yine de kararsız kalırsanız ve denize açılmadıysanız, limanda veya güvenilir bir koyda beklemeyi tercih etmelisiniz. Denizde emin olmadığınız hiçbir adımı atmamalısınız. Eğer farklı modeller (Piri Reis, Poseidon, Windy, Windguru, ECMWF vb.) arasında büyük farklar varsa, atmosferde ‘kararsızlık’ yüksek demektir. Bu durumda en kötü senaryoya göre hazırlık yapmak deniz emniyeti kuralıdır. Ayrıca rüzgar tahminlerine bakarken “Ani Rüzgarlar” seçeneği varsa kötü senaryo için bu seçeneğe bakarak değerlendirme yapmak yerinde olacaktır.
Eğer kıyı seyri dışında offshore seyri yapacaksanız, bilgisayar ve mobil telefonlarınızla web sitelerine ulaşamazsınız. Bu durumda Navtex biraz daha uzak bölgelerden yayın almanızı sağlayabilir. Aşağıdaki tablo ile çok basit olarak değişik tahmin alma ve yapma yöntemlerini karşılaştırmaya çalıştım.
Bu tablodan şu şekilde bir sonuç çıkarılmamalıdır. Klasik yöntemler olarak tanımladığım barometre, termometre, gökyüzünün durumu, rüzgarın esintisi vb. yöntemlerle yapılan tahminleri her koşulda kullanın, bunları baz alın. Denizcilik ve meterolojik bilgileri okuma tecrübe ile geliştirebileceğiniz bilgilerdir. VHF telsiz ve Navtex üzerinden yapılan tahminler uzman kişiler ve gelişmiş teknolojiler kullanılarak yapılır ve güvenilirliği yüksektir. Bunun dışında İnternet üzerinden ulaşabileceğiniz birçok site de yüksek güvenirliliğe sahip ciddi araştırma ve geliştirme yapılmış teknolojiler kullanırlar.
Navtex yayınları belirli periyotlarla ve belirli istasyonlardan yapılır. Türkiye kıyılarında İstanbul, Samsun, İzmir ve Antalya istasyonlarının yayınlarını takip etmek, o bölgedeki fırtına uyarılarını (Navwarn) kaçırmamanızı sağlar.
Hem aldığınız tahminleri kontrol için hem de kendinizi geliştirmek için, aldığınız tahminlerden hemen sonra gökyüzünü, rüzgarları ve barometreyi kontrol edip, nasıl değişimler oluştuğunu anlamaya ve öğrenmeye çalışın. Bir gün denizin ortasında akünüz ve motorunuz bozulmuş olarak hiçbir elektronik cihazı kullanamadığınız durumda, klasik yöntemlerle elde ettiğiniz tecrübeyle rahatlıkla kendi tahmininizi yapabilin. Ayrıca her zaman kendi teknenizde, kendi teknenizdeki cihazlarla da seyir yapamayabilirsiniz.
Bir denizci için klasik yöntem olarak tanımladığım meteorolojik tahmin yapmak için şu cihazlara ve bilgilere ihtiyacımız olacak:
- Barometre ve okunması
- Termometre ve okunması
- Gökyüzünün, bulutların görünüşü
- Rüzgarın durumu
- Tüm bu bilgilerin birlikte kullanılması.
RotaDeniz Meteoroloji bölümünde bu bilgileri nasıl kullanacağınızı anlaşılabilir bir dille diğer makalelerde anlatmaya çalıştım.
VHF ve Navtex ile ilgili daha fazla bilgiyi “Denizde Güvenlik” bölümünde “GMDSS” ve “VHF Telsiz” adlı alt başlıklarda bulabilirsiniz.
Ayrıca Dümenbaşı bölümünde İnternet siteleri hakkında bilgi vermeye çalışacağım.