Irgatlar hayatımızı çok kolaylaştıran ekipmanlardır. Bizim yapmamız gereken tüm tüm ağır iş yükünü yapıp çapayı atıp almamıza yardımcı olurlar.
Doğal olarak bu işi yaparken de çok büyük enerji çekerler. Düzgün atılamayan bir çapa defalarca ırgatı çalıştırmanıza yol açar ve bu işin enerji olarak maliyeti çok fazladır ve teknenin motoru siz ırgatı kullanırken çalışmıyorsa ciddi bir akım çekildiğinden akünüzü bitirme noktasına gelebilir. Biten akü motor yardımıyla şarj olabilse de yarım saatten fazla beklemeniz gerekebilir. Güzel bir koya akşamüstü yanaştığınızda kimsenin motor gürültüsü çekmek isteyeceğini sanmıyorum öte taraftan sabaha kadar ihtiyaç olacak enerjinin de sağlanması gerekecektir.
Bu tür durumlara düşmemek için çapayı atıp tüm bağlama işlemlerini yapmadan motoru kapatmamanız en doğru yaklaşım olacaktır. Sadece ırgatın aküyü bitirmemesi amacıyla da değil üstelik; tam bağlandığınızdan emin olmadan motoru kapattığınızda acil bir durumda tekrar çalıştırmanız size vakit kaybettireceğinden bunu prensip haline getirmeniz çok önemli, varsın biraz boşta motor çalışsın, zaten aküleri şarj için her gün bir miktar çalıştırmanız gerekiyor, onu da bağlama öncesinde ve sonrasında yapmış olun. Hatta gerekirse boşta biraz gaz vererek ırgatı kullanmak akülerin fazla boşalmaması için önemlidir.
Bu sebeple, bazı tekne kiralama firmaları, ırgatları tamamen akülerden ayırmışlardır. Bunun nedeni yukarıda anlattığım gibi bir akü boşalması sıkıntısı yaşamamanız içindir, ırgatı sadece motor çalışırken kullanabilirsiniz bu durumda.
Not: Bazı 40 feet ve üzeri teknelerde çapa daha büyük olduğundan ırgatın yanına bir ırgat aküsü de konulur. Bunun nedeni servis akülerinden tamamen ayırmak ve motor çalışırken bile ırgat çok fazla yük çektiğinden alternatör bir anda yeterince akım veremez. Bu ırgat aküsü bazı durumlarda tek başına ırgatı çalıştırsa bile motorla beslemek her zaman daha iyi bir seçim olacaktır.
Teknik açıklamalar
-
Alternatör ve Akım Dengesi: Özellikle rölantide (boşta) çalışan bir motorun alternatörü, tam kapasitesinin çok altında (örneğin %30-%40) akım üretir. Irgat ise kapasitesinin üzerinde bir akım (–) talep ederse, aradaki fark doğrudan aküden çekilir. Bu da motor çalışsa bile akünün voltajının düşmesine neden olur.
-
Peukert Etkisi Hatırlatması: Irgatın çektiği bu aşırı yüksek akım, Peukert Yasası gereği akünün kapasitesini kağıt üzerindeki değerden çok daha hızlı tüketir.
-
Gerilim Düşümü (Voltage Drop): Irgat teknenin en ucunda, akü ise genellikle arkadadır. Aradaki uzun kablo mesafesi yüksek akım altında ciddi bir gerilim düşümüne sebep olur. Bu nedenle motorun çalıştırılması, alternatörden gelen voltaj desteğiyle bu kaybı minimize etmek için kritiktir.