Telsiz iletişiminde tehlike çağrısı MAYDAY kelimesi ile yapılır. Fransızca kökenlidir ve “bana yardım edin” anlamındadır.
MAYDAY çağrısı Kanal 16’dan yapılır ve bu çağrıyı alan tüm istasyonlar sessizlik sağlamalı ve tehlike çağrısının yapılmasını beklemelidir.
Fonetik Alfabe bölümünde anlatıldığı gibi tehlike çağrısı ya bulunan ülkenin karasularında ise o ülkenin dili ile veya İngilizce yapılmalıdır.
MAYDAY çağrısı hangi durumlarda yapılır?
- Batma, Su alma, Yan yatma, Karaya oturma
- Yangın, Patlama
- Çarpışma
- Tekneyi Terk etme
- Hareket edememe ve sürüklenme
- Korsanlık, soygun
- Denize adam düşmesi
Bazı kaynaklar, MAYDAY çağrısının denize adam düşmesi için yapılmaması gerektiğini bu duruma diğer acil çağrılarının daha uyduğunu düşünürler. Bu aşamada kararı verecek kişi kaptandır, eğer denize düşen kişinin hayati tehlikesi olmadığı düşünüyorsa diğer acil durum çağrıları verilebilinir. Bu noktada deniz suyunun ısısı (kaç saat kişi hipotermi olmadan dayanabilir), gündüz veya gece oluşu, rüzgarın dalgaların durumu, can yeleği olup olmadığı gibi bir çok faktöre göre karar vermek gerekir. Temel anlamda MAYDAY çağrısı can ve mal güvenliği tehlikede olduğunda yapıldığı için kişinin suya düşmesi çoğu durumda can güvenliğini tehlikeye atan bir unsurdur.
Tehlike Çağrısı Başlatma
Sesli anonsa başlamadan önce, telsizdeki kırmızı Distress butonuna 5 saniye basarak dijital çağrıyı (DSC) başlatın. Bu, koordinatlarınızın ve kimliğinizin anında tüm istasyonlara ulaşmasını sağlar . Sesli anonsu DSC çağrısından sonra yapın. DSC ile ilgili detaylı bilgili “DSC Fonksiyonu Nedir?” adlı bölümde bulabilirsiniz. Eğer DSC fonksiyonunuz yoksa aşağıdaki gibi bir tehlike çağrısı başlatabilirsiniz:
MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY
BURASI
{TEKNENİN ADI}, {TEKNENİN ADI}, {TEKNENİN ADI}
Tehlike Mesajı Yayınlama
MAYDAY
BURASI
{TEKNENİN ADI}
POZİSYONUM { KOORDİNATLAR}
{TEHLİKENİN CİNSİ}
{İSTENİLEN YARDIM}
{DİĞER ÖNEMLİ BİLGİLER}
TAMAM.
Örneğin, “Albatros” isimli teknenin yardım mesajı:
MAYDAY
BURASI ALBATROS
POZİSYONUM 36 DERECE 50 DAKİKA KUZEY, 27 DERECE 31 DAKIKA DOĞU
SIĞLIĞA ÇARPMA NEDENİYLE TEKNE SU ALIYOR, BATIYOR.
ACİL YARDIMA İHTİYACIM VAR.
TEKNEDE 5 KİŞİYİZ, CAN YELEKLERİNİ GİYDİK.
GÖKOVA KÖRFEZİNDE 7 ADALARIN ÖNÜNDEYİZ.
TAMAM.
Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi koordinat olarak bilgileri vermeniz çok önemli, öte yandan, koordinatların düzgün anlaşılması her zaman mümkün olmayabilir. Bundan dolayı eğer mevkii ile ilgili açıklayıcı bir bilgi verebilirseniz hem koordinatların yanlış anlaşılmasının önüne geçersiniz hem de o bölgedeki kişilerin dikkatini daha fazla çekebilirsiniz. Çevredeki teknelerde çoğunlukla tam olarak hangi koordinatta olduklarını dolayısıyla kazaya ne kadar yakın olduklarını bilemeyebilirler.
Ayrıca teknede kaç kişi olduğunu mutlaka söylemelisiniz, arama kurtarma çalışmalarında bu çok önemli bir bilgidir.
Her türlü çağrı TAMAM ile bitirilmelidir.
Tehlike Mesajının Doğrulanması
Tehlike mesajı yayınlandıktan sonra alındı mesajı beklenmelidir. Eğer alındı mesajı gelmezse telsizin çıkış gücünü tekrar kontrol ederek (25watt olması lazım) tekrar tehlike mesajını gönderin. Yine cevap alınmazsa çağrıyı Kanal 8 (Sahil Güvenlik) ve Kanal 6 (Yardım kanalı) aracılığı ile tekrarlayın.
Tehlike mesajının önce sahil istasyonları tarafından doğrulanmasını beklemek lazım, eğer 30 saniye içinde sahil istasyonu mesaj alındı çağrısı yapmazsa çevredeki tekneler veya gemiler mesajı aldıklarını doğrularlar. Sahil istasyonu mesajı alır almaz aşağıdaki formatta mesaj alındı çağrısı gönderir.
MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY,
{TEKNENİN ADI}, {TEKNENİN ADI}, {TEKNENİN ADI}
BURASI
{SAHİL İSTASYONU }, {SAHİL İSTASYONU}, {SAHİL İSTASYONU}
RECEIVED MAYDAY
Son satırdaki RECEIVED MAYDAY, MAYDAY mesajının alındığını belirtir. Bazı kişiler RECEIVED kelimesini zor okuduğundan bu kelimenin yerine fonetik alfabede 3 kez R derler, yani Romeo, Romeo Romeo.
Doğrulama, tehlike mesajının ilgili birimlere iletildiğinin göstergesidir. Doğrulamadan sonra doğrulamayı yapan gemi/tekne veya kıyı istasyonunun ilettiği kurtarma ekibi kendi konumlarını ve yaklaşık ne zaman kaza yerinde olabileceklerini bildirirler.
Bu aşamadan sonra tüm mesajlaşmalar MAYDAY ile birlikte yapılmalıdır. Örneğin Albatros teknesine yardıma giden ekip şu şekilde iletişim kurabilir:
MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY
ALBATROS, ALBATROS, ALBATROS
BURASI
SAHİL GÜVENLİK, SAHİL GÜVENLİK, SAHİL GÜVENLİK
KURTARMA HELİKOPTERİ KAZA YERİNE GÖNDERİLDİ, 10 DAKİKA İÇİNDE ULAŞACAKLAR.
TAMAM.
NOT:
1-) Eğer Kanal 16’da gereksiz konuşmalar oluyorsa, tehlikedeki tekne veya kontrolü ele alan sahil istasyonu ‘SEELONCE MAYDAY’ (Si-lons Mey-dey) anonsu yaparak kanalda mutlak sessizlik ilan eder. Diğer tüm tekneler konuşmayı kesip sadece dinlemede kalmalıdır.
2-) Koordinatları okurken rakamları tek tek söyleyin ve ondalık noktası için mutlaka ‘DECIMAL’ (De-si-mal) kelimesini kullanın. (Örn: 28 derece 45.2 dakika -> Two-Eight Degrees, Four-Five Decimal Two Minutes).
3-) Arama-kurtarma operasyonu tamamlandığında, kontrolü sağlayan istasyon ‘SEELONCE FINI’ (Si-lons Fi-ni) anonsu yaparak kanaldaki trafiği normale döndürür.