Son derece tehlikeli bir durumdur. Direğin kırılmasının en sık nedenlerinin başında direğin aşırı sert havada zorlanması (belki direğin aşırı derecede eğilmesi nedeniylede), çarmıh veya ıstıralya tellerinin kopması ile oluşan direnç azalması veya direğin malzemesinde oluşan çatlaklar nedeniyle direncinin bazı noktalarda azalmasıdır.
Kırılmayı engellemenin tek yolu direğin kontrolünün belirli periyotlarda yapmak veya yaptırmaktır. Üzerinde çatlaklar oluşmaya başlamışsa bir uzmana göstermekte büyük yarar vardır.
Teknenin arma yapısının ne kadar süre ile dayanabileceği, hava koşulları, kullanım sıklığı vb. bir çok değişkene bağlıdır. Genelde arma yapısı 20 yıl boyunca dayanıklılığını korur ama daha önce değiştirilmesinde büyük yarar vardır. Teknik olarak çelik teller bu kadar süre “kopmadan” durabilir; ancak denizcilik dünyasında ve özellikle sigorta şirketleri nezdinde, paslanmaz çelik armanın (standing rigging) güvenli ömrü 10 yıl olarak kabul edilir. Çelik teller içten içe “metal yorgunluğu” yaşar ve bu her zaman gözle görülmez. Yarış yapan veya sık sık sert havada seyreden teknelerde bu sürenin daha da kısa tutulması hayati önem taşır.
Direğin kırılması durumunda:
- Teknede kimsenin yaralanmadığından emin olun.
- Şok etkisiyle denize düşme riskine karşı herkesin can yeleği giyip giymediğini kontrol edin.
- Hemen motoru çalıştırmayın! direğin telleri suyun içinde olabilir ve pervaneye takılabilir.
- Oluşan zararı belirleyin. Teknenin gövdesinde veya güverte üzerinde başka hasar var mı, teknenin iç tarafında hasar var mı kontrol edin. En önemlisi herhangi bir su sızdırması olup olmamasıdır.
- Direğin kırılan parçası teknenin gövdesine (fiberglass) çarpıyorsa, bu durum teknenin delinmesine ve batmasına neden olabilir. Bu durumda direği hemen usturmaçalarla gövdeden ayırın.
- Direğin tekneye başka zarar vermemesi için gerekli önlemleri alın. Direği yanınızda taşıyıp taşımayacağınıza karar verin. Hiçbir şekilde direğin teknenin gövdesine çarpmasına izin vermeyin. Buna göre direği taşıyıp taşımamaya karar verin. Istrılaya tellerinin kimseye zarar vermeyeceğinden de emin olun.
- Direği kırılan yerden atmaya karar verdiyseniz çelik tel kesiciye ihtiyacınız olacaktır. Çelik tel kesici ile telleri keserek direğin kırılan kısmını suya atın.
- Eğer kırılan kısım çok yukarıdaysa, bir ihtimal küçük bir yelken açmanıza izin verebilir ama bu durumda direği baş, kıç ve yanlardan tellerle veya halatlarla tutturmanız gerekecektir. Yelken açmasanız bile bu şekilde sabitlemeniz güvenlik açısından önemlidir. Bu, yakıtınızın yetmediği veya telsizinizin çekmediği durumlarda tek kurtuluşunuz olabilir.
- Direği denize attıktan sonra battığından emin olunca motoru çalıştırabilirsiniz. Eğer sahile çok uzaktaysanız ve mazotunuz yetersizse yardım istemeniz gerekecektir. Bu durumda aciliyet çağrısı göndermeniz gerekebilir. Aciliyet çağrısı göndermek ile ilgili daha fazla bilgi almak için “Aciliyet çağrısı (PANPAN)” adlı makaleyi okuyabilirsiniz. VHF telsizinizi kullanabilmek için VHF anteninin ve bağlantısının hasar görmemiş olması gerekir. Ayrıca mazotunuzun ne kadar yeteceğini hesaplamak için “Ya mazotum yetmezse?” adlı makaleyi okuyabilirsiniz.
Direği kurtarmaya çalışmak mı, atmak mı?
Eğer direk gövdeyi delme riski taşıyorsa ve hava çok sertse, direği feda etmek tekneyi kurtarmak demektir.
Özellikle sık kullanılmış, sert havalarda yol yapmış ve yarışlara katılmış teknelerde direğin ve tüm armanın periyodik olarak kontrol edilmesi önemlidir.
Not: Direk kırıldığında VHF anteniniz (genellikle direk tepesindedir) de gider. Bu durumda el tipi telsizinizin menzili çok kısıtlı olacaktır. Kıyıdan uzak seyirler yapıyorsanız, eğer teknede imkan varsa, yedek bir “acil durum VHF anteni” bulundurabilirsiniz.