Motor saati hesaplama cetveli

Not: Bu yazı daha önce motor saatli hesaplama yöntemi manuel olarak excel listesine göre yapılıyordu, 2026’daki güncelleme ile otomatik yapılan bir yazılım eklendi.

Çoğumuz otomobilin kilometresine bakarak az çok bir yıpranma payı hesaplayabilir. Bir de yaşına bakarız ona göre otomobilin ne kadar sık kullanıldığını ve aşırı kullanılmış olup olmadığını tahmin edebiliriz. Tekne motor saati ise biraz farklıdır.

Peki teknelerde dizel motorların saatleri ne ifade eder? Ne kadar kullanılmış diyebiliriz? Bu makalede bu konuyu anlatmaya çalışacağım. Öncelikle şu noktalara dikkatinizi çekmek isterim:

• Bir motorun saatinin az olması, o motorun ve teknenin iyi koşullarda olduğu anlamına kesinlikle gelmez.
• Bir motorun bakımlarının düzgün yapılıp yapılmadığı zamanında yağ ve filtrelerinin değişip değişmediği çok önemlidir.
• Motorun rutubete maruz kalıp kalmadığı da önemlidir, tekneye hiç uğramayan bir kişi veya düzenli aralıklarla motorun çalışmaması ve teknenin havalandırılmaması da son derece motora zarar veren unsurlardandır.
• Çok yüksek devirde kullanılan motorlar da aşırı derecede yıpranabilirler.

Şunu da belirtmek isterim, genellikle eski yapım ağır motorlar daha uzun ömürlü oluyorlar, yeni hafif alaşımdan yapılmış motorlar ise daha kolay çalışabilen bir yapıya sahiptirler fakat nispeten daha az ömürlü oluyorlar. Tabi ki üreticiden üreticiye ve modelden modele farklar vardır.

Özetle şunu söylemek istiyorum, tekne motor saati nin az olup olmaması bir kriter olsa da diğer faktörler de son derece önemlidir. Bir teknenin motorunun ne kadar iyi olup olmadığını anlayabilmek için uzman bir marin motor ustasına göstermeniz en doğrusudur.

Bu uyarıları yaptıktan sonra motor saatinin ne kadar bir kullanıma denk geleceğini göstermeye çalışacağım.

Bunu anlatabilmek için 5 değişik kullanım tipi oluşturdum, Yelkenci-1, Yelkenci-2, Motorcu-1, Motorcu-2 ve Charter. Çok büyük olasılıkla satın almak istediğiniz tekne bu kullanım tipleriyle birebir örtüşmeyecektir, fakat biraz tabloyu kullanmaya başladıktan sonra ve özellikle bu işte yeni biriyseniz size bir şeyler ifade etmeye başlayacaktır.

Ayrıca bu tipler tekne ilk alındığın günden itibaren geçerlidir, yani 2015 model bir tekne alacaksanız 2015 yılından itibaren örneğin Charter tipinde kullanıldığını varsayıyorum, aksi takdirde çok fazla olasılık ve tip tanımlamam gerekecektir, bu da pratik değildir. Örneğin bazı tekneler 5 yıl Charter tipinde kullanılmış daha sonra 3 yıl Yelkenci-1 tipinde de kullanılmış olabilir.

Şimdi oluşturduğum tiplerin açıklamalarına bakalım:

• Yelkenci-1: Ağırlıklı yelken, motoru marina içinde ve şarj amaçlı kullanıyor. Ayda 2 hafta sonu, 6 ay boyunca, günde yarım saat çalışıyor, tam yelkenci.
• Yelkenci-2: Ağırlıklı yelken, motoru marina için, bazen kısa süreli yollarda destek amaçlı kullanıyor. Ayda 2 hafta sonu, 6 ay boyunca, günde 2 saat çalışıyor.
• Motorcu-1: Hem yelken hem motor, biraz motor ağırlıklı. Ayda 2 hafta sonu, 6 ay boyunca, günde 4 saat çalışıyor.
• Motorcu-2: Motor ağırlıklı ama yelken de yapıyor. Ayda 4 hafta sonu, 6 ay boyunca, günde 4 saat çalışıyor.
• Charter: Yılda 5 ay sürekli kiralanıyor, günde 4 saat motor çalışıyor.

Bu hesaplamalara ayrıca yıllık bakım için çalıştırma sürelerini de ekledim, atıl kalan günler için, böylece her tip için yıllık kullanım sürelerini hesaplamaya çalıştım. Sizin yapmanız gereken şey, eğer bir ilanda 2014 model 1700 saatte bir yelkenli gördüyseniz, öncelikle yıl sırasını buluyorsunuz ve 1700 saate en uygun olan tipe getiriyorsunuz. Bu örneğimiz Motorcu-1’e yakın çıktı, buradan kabaca nasıl bir kullanımda olduğunu anlayabilirsiniz.

Kritik Not: 

Tekne motor saati, ikinci el alımlarda en çok manipüle edilebilen veya teknik arıza nedeniyle yanıltıcı olabilen veridir. Şu noktaları mutlaka sorgulayın:

• Gözükmeyen Saatler: Volvo Penta ve Yanmar gibi motorlarda gösterge paneli arızası çok yaygındır. Panel çalışmıyorsa, yetkili servisin cihazla (VODIA vb.) motorun “beyninden” gerçek saati okumasını isteyin.

• Panel Değişimi: Eğer gösterge paneli veya kontrol ünitesi yakın zamanda değişmişse, saat sıfırlanmış olabilir. Bu durumda sadece ekrana değil, teknenin Seyir Defteri (Logbook) ve servis faturalarına bakarak geçmiş saatleri teyit edin. * Görsel Kondisyon: Saati az görünen bir motorun dış görünüşünde aşırı pas, hortumlarda çatlama veya yağ sızıntısı varsa; o motorun saatiyle oynanmış veya bakımsız bırakılmış olma ihtimali yüksektir. * Uzman Görüşü: En sağlıklı sonuç için motorun durumunu mutlaka uzman bir marin motor ustasına kontrol ettirin; usta motorun sesinden ve kompresyonundan saatin doğruluğunu analiz edebilir. Ayrıca motorun üretim yılı ile panelin üretim yılları yazıyorsa/okunabiliyorsa veya seri numaralarından bulabiliyorsanız bunu mutlaka araştırın, eğer panelin üretim yılı birden fazla yıl daha yeniyse, bu motor saatinin panel değişimi ile sıfırlandığının dolayısıyla ekranda gördüğünüz motor saatinin doğru olmadığını gösterecektir.